31 مه 2010 - 

گزارشگران بدون مرز کیست؟

گزارشگران بدون مرز انجمنی بین‌المللی است که بر مبنای اصل ١٩ اعلامیه جهانی حقوق بشر و در دفاع از آزادی مطبوعات و بیان در ژوئن۱٩٨٥ در فرانسه تاسیس شد. این سازمان به شکل روزمره برای آزادی روزنامه نگاران و همکاران مطبوعاتی که به دلیل فعالیت حرف ای خود زندانی شده اند مبارزه می کند.

در آغاز سال میلادی ٢٠١٠ نزدیک به دویست روزنامه نگار و وب‌نگار و شهروند وب نگار برای مطلع کردن شهروندان جهان، در کشورهای مختلف زندانی هستند. در نیمی از کشورهای جهان همچنان مصادره و توقیف مطبوعات و سانسور رسانه ها به شکل روزمره اعمال می شود. امروز یک سوم مردم جهان از ازادی مطبوعات محروم هستند.

گزارشگران بدون مرز انجمن بین‌المللی است که بر مبنای اصل ١٩ اعلامیه جهانی حقوق بشر و در دفاع از آزادی مطبوعات و بیان در ژوئن۱٩٨٥ در فرانسه تاسیس شد. این سازمان به شکل روزمره برای آزادی روزنامه نگاران و همکاران مطبوعاتی که به دلیل فعالیت حرف ای خود زندانی شده اند مبارزه می کند.

گزارشگران بدون مرز به شکل روزمره بر نقض آزادی مطبوعات و محدودیت های آزادی بیان بر روی اینترنت در سراسر جهان نظارت می کند. با تقسيم بندی جغرافيايی، افريقا، امريکا، آسيای، اروپا و مغرب و خاورميانه، به طور روزمره، کار محققان، جمع آوری و تحليل خبرهای آژانس های خبرگزاری، مطبوعات جهان و بی شمار انتشارات اختصاصی، در باره ی، تعرضات به آزادی مطبوعات است. پس از اطمينان از صحت اطلاعات از سوی نمايندگان محلی و يا سازمان های مدافع حقوق بشر و آزادی مطبوعات در محل، محققين نوع واکنش لازم را نسبت به اين امر تعيين می کنند وبه صورت اطلاعيه مطبوعاتي، گزارش و یا به شکل نامه به مسئولان بر روی سایت گزارشگران بدون مرز منتشر و همزمان برای رسانه و خبرگزاری های در سراسر جهان ارسال می شود.

هر سال گزارشگران بدون مرز، صدها مورد نقض آزادی مطبوعات و بيان، اطلاعيه ها و نامه های اعتراضی را برای مقامات کشورهای و سازمان های جهانی مدافع حقوق بشر (چون گزارشگران ويژه سازمان ملل در امور حقوق بشر و آزادی مطبوعات، پارلمان اروپا، يونسکو، کميسيون حقوق بشر و...)ارسال مي کند. اين نامه ها می توانند يک تقاضای ساده ی درخواست اطلاعات، و ارائه ی پيشنهاداتی برای بهبود وضعيت آزادی مطبوعات و يا درخواست رسمی از مقامات برای آزادی روزنامه نگار زندانی و يا مجوز انتشار مجدد به روزنامه ای سانسور يا توقيف شده باشند.

در بعضی موارد، جمع آوری اخبار به تنهايی در دبيرخانه بين المللی ميسر نمی شود در اين گونه موارد، گزارشگران بدون مرز، هيئت های نمايندگی به مناطق مورد نظر اعزام می کند. در اين ماموريت ها، نمايندگان سازمان با مقامات دولتی و کشوری، ديپلمات های خارجی در محل، مطبوعات خصوصی و دولتی و انجمن های روزنامه نگاران يا مدافع حقوق بشر به ملاقات و گفتگو می پردازند و با وکلا و خانواده های قربانيان نيز ديدار می کنند. در اين ديدارها همواره يکي از خواست های گزارشگران از مقامات دولتی، ملاقات با روزنامه نگار زندانی است.

سایت گزارشگران بدون مرز با ٦ زبان ( فرانسه، انگلیسی، اسپانیایی، عربی، فارسی، چینی) یکی از اصلی ترین منابع خبری تحقیقی در باره در باره وضعیت آزادی مطبوعات در جهان است که با گزارشدهی منظم شهروندان تشویق به دفاع از آزادی مطبوعات می کند. بیش از ٣٥ هزار نفر بازدید کننده می توانند بر روی این سایت اطلاعات به روز شده و جامعی از وضعیت آزادی مطبوعات در باره هر کشور و نمودار تعداد روزنامه نگاران و وب نگاران دستگیر شده و یا کشته شده به هنگام انجام وظیفه خود، را ببینند.

رده بندی آزادی مطبوعات جهان که هر ساله از سوی گزارشگران بدون مرز منتشر می شود، امروز یکی ازشاخص‌های به رسمیت شناخته شده از سوی نهادهای بین‌المللی است برای ارزیابی چگونگی توسعه در کشورها جهان است.

با اتکا به سرویس " روزنامه نگاران در خطر " گزارشگران بدون مرز شبکه ی گسترده ای از صد ها نماينده و همکار در سراسر جهان به وجود آورده است. هر گاه روزنامه يا روزنامه نگاری در هر کجای جهان، مورد تهديد قرار گيرد، در کمترین زمان ممکن سازمان دخالت نموده و سعی می کند به یاری قربانیان بشتابد.

همیاری با روزنامه نگاران و به ويژه خانواده روزنامه نگاران زندانی و یا کشته شده در صورت نیاز یکی از اقدامات همیشگی گزارشگران بدون مرز است. همچنین سازمان کمک به رسانه های که خطر و تعطیلی تهدیدشان می کند کمک می کند. همیاری با روزنامه نگارانی که مجبور به ترک کشور خود شده اند و انتقال آنها با استفاده از ابزارهای قانونی و بین المللی به مناطق امن از جمله تلاش های گزارشگران بدون مرز در دفاع از آزادی بیان برای همگان است. با همکاری گزارشگران بدون مرز " در سال ٢٠٠٤ خانه روزنامه نگاران در پاریس تاسیس شد که به روزنامه نگاران پناهنده را برای مدتی اسکان می دهد.

در عرصه قضایی نیز گزارشگران بدون مرز با قوانین محدود کننده برای آزادی بیان و مطبوعات و در کنار خانواده های قربانیان در دادگاه های ملی و بین المللی برای مبارزه با "مصونیت از پیگرد قضایی" و مجازات آمران و عاملان قتل و یا شکنجه گران مبارزه می کند. گزارشگران بدون مرز در ده ها کشور جهان دارای شعب ملی در کشورهای بلژیک،آلمان، انگليس، اسپانيا، امريکا و ايتاليا، سوئد و سوئیس، کانادا است و ایالات متحده ( نیویورک و واشنگتن) دارای دفتر نمايندگی است.

گزارشگران بدون مرز از شبکه نمایندگان و همکاران در١٤٠ کشور جهان بهرمند است. علاوه بر آنکه در بسیاری از کشئرهای جهان با نهادهای مدافع حقوق بشر و آزادی بیان و مطبوعات ، انجمن های وکلا همکاری می کند. شبکه سازمان های همراه گزارشگران بدون مرز در کشورهایی چون ایران، افغانستان،کوبا، اریتره پرو، برمه ، روسیه، تونس و ... بسیار فعال هستند.

علاوه بر اطلاع رسانی و حساس کردن افمار عمومی نسبت به وضعیت آزادی بیان و مطبوعات در جهان، گزارشگران بدون مرز با همیاری شبکه سازمان های همراه در پی تغیرات قوانین آزادی ستیز در کشورهای مختلف است. از سوی دیگر شبکه سازمان های همراه نیز از طریق نمایندگی های گزارشگران بدون مرز در نهادهای بین المللی همچون سازمان ملل و یا اتحادیه اروپای برای شنیده شدن صدایشان به ویژه در دفاع از رسانه های آزاد و آزادی بیان همیاری می شوند. یکس از وظایف گزارشگران بدون مرز نظارت بر نقش رسانه در انتخابات است. به همین منظور در بسیاری از کشورهای جهان این نظارت از آغاز کمپین انتخاباتی تا اعلام نتایج انجام و نتایج آن به نهادهای بین المللی اعلام و برای همگان منتشر می شود.

گزارشگران بدون مرز همچنین به تاسیس و توسعه رسانه های مستقل یاری می رساندو از همیاری با روزنامه نگاران در یوگسلاوی سابق و قتل عام شدگان روندا تا تاسیس رادیو ارنا برای خبرنگاران ایرتره ای که امروز تنها صدای مستقل اطلاع رسانی در این کشور است و در هر آن کجا که امکان باشد گزارشگران به کمک صدای مستقل خبرنگاران و دفاع از قربانیان می شتابد.

سوم ماه می(۱٣ اردیبهشت) روز جهانی آزادی مطبوعات، از جمله ابتکارات گزارشگران بدون مرز است. که با توافق سازمان يونسکو به روزی در تقویم جهاني تبدل شده است از سال ۱٩٩٠ هر ساله جشن گرفته می شود. گزارشگران بدون مرز هر سال سه آلبوم از عکس های يک عکاس مشهور را منتشر می کند که اصلی ترین منبع درآمد سازمان و عوايد فروش آن برای کمک به روزنامه نگاران و روزنامه هايی که با مشکل روبرويند صرف می شود.

گزارشگران بدون مرز در ۱٩٩٢ جايزه "لورنزو ناتالی" را از سوی کميسيون اروپا برای تلاش در دفاع از حقوق بشر و دمکراسی در کشورهای در حال رشد و در ۱٩٩٧ جايزه روزنامه نگاری و دمکراسی را از سوی سازمان امنيت و همکاری اروپا دريافت نمود.گزارشگران بدون مرز در کميسيون حقوق بشر سازمان ملل متحد، يونسکو به عنوان ناظر، در کمِيسيون آفريقاُيی حقوق بشر حضور و با سازمان دولت های امريکا همکاری نزديک دارد. همياری حقوقی و بشر دوستانه با روزنامه نگاران و روزنامه های قربانی سرکوب از جمله فعاليت های گزارشگران بدون مرز است. در سال ٢٠٠٥ پارلمان اروپا جايزه ساخاروف را برای "تلاش در روشنگری و در دفاع از آزادی بيان و عقيده به گزارشگران بدون مرز اهدا کرد.

در سال ٢٠٠٩ ایزه رولان برگر برای کرامت انسانی در سال ٢٠٠٩ به گزارشگران بدون مرز و به وکیل مدافع حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل شیرین عبادی اهدا شد. بنیاد رولان برگر سازمانی غیر دولتی است که از سوی رولان برگر استاد دانشگاه مدیرت و معاون موسسه رولان برگر استراتژی در سال ٢٠٠٨ بنیاد گذاشته شده است.

این برای دومین سال است که بنیاد رولان برگر جایزه خود را اهدا می‌کند. مبلغ این جایزه یک میلیون یورو است. و برای تقویت " همکاری صلح‌آمیز در جهان" و به افراد و نهادهای داده می‌شود که در جهت کرامت انسانی و حقوق بشر تلاش می‌کنند.

در فرانسه، گزارشگران بدون مرز به عنوان انجمنی عام المنفع و مردمی شناخته شده است و هر ساله حساب های بانکی آن توسط حساب رسی مستقل انجمن ها مورد بررسی قرار می گيرد و کمک دهندگان می توانند از معافيت های مالياتی بهره مند جويند.

---